"ben iyi bir insan mıyım?"

Huzursuz ruh, ömrünce kendine sorup durduğu, cevabından bir türlü emin olamadığı soruyu onu sadece 5 dakikadır tanıyan kişiye sordu:

"ben iyi bir insan mıyım?" 

Kendi hakkında "iyi" veya "kötü" olma  hükmünü onu ilk kez görmüş insanın iki dudağının arasına bırakıverdi. Onun ağzından çıkacak kararı tanrının sözüymüş, evrensel gerçekmiş gibi dört gözle beklemeye başladı.

İşte buna şahit olmak yaktı canımı...

Bu soru içerde "sen iyi bir insan değilsin "  diyen sesleri susturmak için sorulmuştu, bu seslere karşı dışardan destek istiyordu:

"bak gördün mü iyi bir insanmışım"

Oysa bunu dışarıya sormaya bir başladın mı iflah olmaz bir şekilde sürekli sorman gerekir. Verilen cevap ağrı kesici gibidir çünkü, ağrıyı kısa süre keser, ilacın etkisi geçince ağrı gene başlar tekrar ağrı kesici aramaya başlarsın. Ağrı kesiciye bağımlı olursun..

Tedavi için ağrıya yol açan sorunla yüzleşmek, ona neşter atmayı göze almak gerek.

Yoksa ömür, söylenen bütün sözlerde, konuşmalarda, tavır ve bakışlarda bu soruya yanıt olabilecek imaları, ipuçlarını toplamakla geçer:

"ben iyi bir insan mıyım?"

Anlatacak yedi gecesi var mı hayatının?

Gece Kulübü

-İçeri herkesi almıyorlar.Bildiğin kulüplerden değil.

-Ne yapmak gerekiyor?

-Kapıdakini ikna etmek.

-Neye?

-Hayatının yedi gecesine.

-Nasıl yani?

-Anlatacak yedi gecesi var mı hayatının? Ona bakıyorlar.

-Hiç böyle bir şey duymadım.

-Bin bir geceyi de mi duymadın, birkaç gecesini olsun okumadın mı?

-Herkesin o kadar var mıymış peki?

-Her hayatın vardır mutlaka unutulmayan bir yedi gecesi.

-Ya hiç düşünmedim, böyle sorunca da aklıma anlatacak hiç bir gece gelmiyor.

-Nasıl öleceksin?

-Ne, nasıl öleceğim?

-Yedi gecesi bile olmayan bir hayatla nasıl öleceksin?

Murathan MUNGAN/Kibrit Çöpleri

Korteks - Morteks, yazmak için eften püften nedenler...

ömür dediğin üç gündür
dün geldi geçti, yarın meçhuldür
o halde ömür dediğin
bir gündür, o da bugündür

der Özdemi Asaf bir şiirinde.

Ancak eksik bilgiyse tamamlayın, ya da olmadı düzeltme hissinizi kendinize saklayın, korteks tabakası diye bir şey vardır insan beyninde, işte o ne idüğü belirsiz, ancak kimi sarhoş sofralarına meze tabaka, meze olmasından belli bir şekilde alkol desteği ile aradan çekilir ve insanı dünün ve yarının prangalarından kurtarır, ona sadece ve sadece bugünü hediye eder.

Bir word vardır benden içeri. Proust’u Proust yapan kalemidir kalemi.

Neyse ki adamın zamanında Word diye bir şey yokmuş, böylece hiçbir kelime işlem programı onun insanı bir nehir misali eller üzerinde, bir rüya kayganlığında varoluşun ışıltılı denizine taşıyan sayısız kelimeyle örülü, paragraflar, paragraflaaaaar süren cümlelerine karışan olmamış.

Oysa ben medeniyetin bu ağır yükünü üzerimde hissetmekteyim.

Ne yazsam word derhal hüküm vermekte. Elinde yeşil bir kalem, cümlelerimin altına derhal bir çizgi çekmekte. Henüz uzun cümle arsızı olmamışsan eğer, yapacağın hareket belli. Cümle üzerinde acil bir sağ klik; açılır pencere demekte: Çok Uzun Cümle.

İyi de sana ne!

Yazı benim.

Yazan benim,

Okuyan üç beş kişi. Onlar da buraya zaten beni ben gibi kabul ederek geldi.

Ne demiştik?

Korteks tabakası.

İşte o tabaka neyse ona ifrit oluyorum. Günlük hayat hay huyunda, kendime çizdiğim sınırlar dahilinde zaman zaman bir iki kadeh parlatıyorum.

İşte o zamanlar, zihnimin karanlık sularına bir güneş gibi doğuyor dizeler:

ömür dediğin üç gündür
dün geldi geçti, yarın meçhuldür
o halde ömür dediğin
bir gündür, o da bugündür

İşte o zaman, siliniyor tüm belirsizlikler. Ya da aslında her zaman oldukları gibiler, ancak benim umrumda değiller.

Güzeeeeel…

Okuyan da bu hatun kişi her zaman içiyor zanneder?

Değil, değil de, şu an ki konu bu.

Bir başka konu ise yazarların ne kadar ahmak olduğu.

Herkes zaman zaman içer, ama kimse bunu yazarak itiraf etmez.

Bilin ki dünyanın en dürüst itirafçıları yazarlardır.

Anlatmak, başkalarına yorum yapma hakkını tanımaktır.

Ancak tüm bu koşuşturmaca ve iki yakayı bir araya getirme telaşı içinde kim size “an”ı yalnızca “an”ı hediye eder?

Geçiyorum parklardan bahçelerden.

Görüyorum büstler, görüyorum heryerde heykeller.

Hayat öyle hızlı ki, bronz bir büste dönüşmüş şahsiyetin adını bile okumak mümkün değil. Okusam ne fayda. Farzedelim Çakır Ahmet Paşa (yok böyle biri ya), diyelim ki şehri korumuş haçlılardan. Ve varmış 4 karısı 18 evladı. Ve o kahramanca savunurken şehri, saplanan bir hançerle ve dahi bir tane daha, olmuş ölümcül bir yarası. Ve ardından 14 yıl 14 ay yas tutmuş 4 karısı….

Ne fark eder?

Görüyorum, büstün altındaki bankta öpüşmekte sevgililer.

Çünkü hayat bir gündür, o gün de bugündür.

Ve gidenler için ise bir gün bile değildir.

Bu durumda içmemelidir de ne bok yenmelidir?????

Resim: bir nebula ya da ne bu laaaa?

Who wants to live forever?

Kim ister ölümsüz olmayı?

Yani ölümsüzlüğün gerçekten ne demek olduğunu düşünen kimse istemez.

Bitmeyen bir ömür düşünsenize...

okullar  okuyorsunuz, öğreniyorsunuz, büyüyorsunuz, çalışıyorsunuz, insanlarla yakınlaşıyor, insanlarla uzaklaşıyorsunuz, aşklar yaşıyor, evleniyor, çocuk yapıyorsunuz, çocuklar yetiştiriyor, okutuyorsunuz, onları evlendiriyor, emekli oluyor, yeteneklerinizi keşfediyor, meraklarınıza vakit ayırıyorsunuz, bişeyler yaratmaya, üretmeye çalışıyorsunuz, torun seviyor, onu da büyütüyorsunuz eee sonra ??

Daha önünüzde yüz yıllar var...  ölmeyeceksiniz...  de ne yapacaksınız?

binlerce kitap okudunuz,  film seyrettiniz, kitap yazmayı denediniz,  müzik aleti çalmayı öğrendiniz, resimler, heykeller, oymalar, boyamalar vs. vs. yaptınız, sergiler açtınız,  dünyanın her yerini gördünüz,  yaşamadığınız,  denemediğiniz bir şey kalmadı eee sonra ??

hayat devam ediyoor...     hayata, çevrenizdeki insanalara ve kendinize daha kaç yıl tahammül edebileceksiniz?

Bence ölüm bir nimettir, hediyedir, bir çok zorluk ve sıkıntı yaşamış insana bütün yükleri atma, sorumluluklardan kurtulma, huzura kavuşma ödülüdür.

Ve ölümsüzlük diye bir şey de yoktur aslında...           
ne çocuk yapmak, ne sanat yapmak, ne  de icat yapmak bizi ölümsüz kılar.

Mozart da olsan Sheakspear de olsan ismin yüzlerce yıldır anılıyor olsa bile bunun sana bi faydası olmaz, çoktan ölmüşsün ,kemiğe toza dönmüşsündür...

Şimdi geliyoruz konunun ana fikrine;

önemli olan elimde varolan kısıtlı süreyi en doyumlu,  en onurlu, en yaratıcı, en cesur şekilde ve en çok hakeden insanlarla geçirebilmektir...

gerisi laf ü güzaf...

Yaranın çıplaklığına vurulmaz

Blok ortağımla bloglarda, facebook'ta, twitter'da  yazmak üzerine konuşuyoruz.

İnsanların eskiye oranla daha fazla teşhirci olduklarından, daha fazla görülmek, bakılmak istediklerinden, ilişkilerini ve özel hayatlarını internette sergilemekten zevk aldıklarından söz ediyoruz. 

Artık evlilik yıldönümleri, ayrılmalar, barışmalar, kavgalar, flörtler herkesin gözü önünde gerçekleşiyor.Mahremiyet ve romantizm demode oldu.

Andy Warhol haklı çıktı herkes bir dakika da olsa meşhur olabiliyor artık. 

Tabi bu tartışmanın ucu kendimize de değiyor. Çünkü bizim de çoğunlukla  kendi dertlerimizden bahsettiğimiz bloglarımız var. Ama bence blogda yazı yazmanın daha samimi ve özel bir hali var.

Facebook'ta yazmak kahvede herkesin içinde ve herkese duyurarak konuşmak gibi geliyor bana, blog ise seni evinde ziyarete gelenlerle sohbet etmek gibi.

Başka bir blog yazarının yaşamını, duygularını sıkıntılarını okuduğumda "ne kadarda aynıyız, ne kadar da insanız, hepimiz eşit oranda dertli, yalnız ve yaralıyız" diye düşünüyorum. 

Ben tam bunları düşünürken Murathan Mungan sözü alıyor ve şöyle diyor :

"Dünyanın bütün hikayeleri aile yaralarıdır. Orada başlar, orada gelişir oraya dönerler.

Birikmiş ev içi kinleri, mutsuzluk fazlası, kirli sırlar, açık yada örtük şiddet, aşırı sevginin yaraladığı benlikler, istenmezlikler, erken kayıplar, öksüzlüğün, yetimliğin, üveyliğin saymakla köpüren, köpürdükçe birbirine benzeyen nedenleri...

Mutlu yada mutsuz bütün sonlar kaçınılmazdır. Bunu bilince daha rahat anlatır insan bir başkasına kendi hikayesini.

Yaranın çıplaklığına vurulmaz.Anlatmaya soyunanlar buna güvenir.

Giyinik yaralarla yazanların, anlatanların hikayelerindeyse bizi inandırmayan bir şeyler vardır.

Yarasının farkında bile olmadan yaşayanlarınsa anlatmaya, dinlemeye değer hiçbir hikayeleri yoktur, onların düzayak mutlulukları vardır ; kolay sevinçleri.

Bir dosta yarasını gösterir gibi anlatanlar için anlattım bu güne kadar ne anlattıysam."

Senin yaranı gördükçe benimki kabuk bağlıyor, yaran kapansın diye benimkini gösteriyorum...

Bana şiiri sevdiren adam...

Sol Elle Yazılanlar


Pelesenk, bal, misk
Şarap ve bıldırcın eti...
Kararsız, esritici
Ve öyle olduğu için de
Uçurum gibi çekici
       bir şiir mi istersin,
Sen ey okumakta nazlanan okur,

Yoksa dağ havası gibi sert,
Apaçık, hoyrat ve sarp,
Kır çiçeği gibi yalın,
Ümmi ve hilesiz;
Dili, rengi, kokusu keskin
Ve hekimlerin kalp masajı gibi de
        Sarsıcı, diriltici bir şiir mi?

Yoksa, ilimden, kitaptan
pek bir şey anlamayan,
Ama okuyana, "Sen şöylesin,
Ben de böyle, evet,fakat
Ne kadar benziyormuşuz meğer
        gerçekte birbirimize!"

Dedirtmesini bilen bir şiir mi,
        hangisini?


13 Aralık 2007
(Yoksulların ve şairlerin kitabı)

Bu yazı epik tiyatro üzerine değildir!

Niye yazıyorsun?

Bir zamanlar dünya üzerinde var olduğumu belgelemek için…

Fakat detaylarıyla.

Yoksa nüfus kütüklerinde, sen hiç birşey yapmasan da, var olmaya devam edeceksin.

Fakat detaysızca.

Oysa şeytan detayda gizlidir, ve onun diyalektik karşılığı olan melek de elbet.

Detay önemlidir. Yüzeyden kaçış, nefesini tutup daha bir derine iniş demektir.

Ve çok az insan senin için nefesini tutar, dibe iner, dibine iner ve belki tam da işte o anda ayaklarını vurduğu gibi yüzeye çıkar.

Ama bu kez dolu dolu.

Epik tiyatro gibi…

Öyle bir şey kalmış aklımın süzgecinde hocanın anlattıklarından. Her insan anlattıklarıyla bir resim çizmez mi zaten sana. Belki de eline tutuşturulan malzemelerle resmi çizen sensindir ya, hadi neyse!

Düz bir çizgi gibi kalmış sıradan hayat, anlattıklarından hocamın tekinin.

Ama Brecht’e takmış o adam demişti ki bir epik tiyatro eserini izleyen insan, oyundan çıktığında tekrar düz bir çizgi ile hayatına devam eder; ancak bu kez daha yüksekten devam eden bir düz çizgi halinde…

Derdim dünyam olmayan insanların çizgileri değil…

Derdim beni bilen, beni ben olarak kabul eden insanlara kendim hakkında biraz daha detay sunabilmek.

Kendi kişisel tarihimi (yazmadıgım ve düşünmediğim, düşünmedikçe nöronlar arası alışveriş oranını düşürüp unutuluş çöplüğüne ittiğim) kalıcı kılmak.

Benimkisi beni ilgilendiren insanların kalbinde daha derin (ama acısız) çizikler bırakmak isteği.

Benimkisi Milan Kundera’nın dediği gibi bir nevi “küçük ölümsüzlük” peşine düşmüşlük…

Henüz gelmemiş günlerin (ve ben öldükten sonra geleceğini umduğum, bu yüzden bana “gün”gibi değil, işte tam o zaman kocaman bir boşluk gibi gelmesini hayal ettiğim) düşünü kurmak çok ağır olsa da, ben öldükten sonra ölecek olan sevdiklerim ile ölmek…

İşte bu, küçük ölümsüzlüktür.

Büyük olanı, tüm dünyaca anımsanmak…

Bana sorarsanız, tenimin nasıl koktuğunu, saçımdaki inatçı kıvrımları, yorgun ve konsantrasyon ihtiyacı içinde iken nasıl sinirli olduğumu, çocukken alınmış geniz etimden dolayı geceleri bir bebek sessizliğinde uyuduğumu, ağlarken yüzümün nasıl buruştuğunu, sağ kolumun bir doğum defekti neticesinde tam açılmadığını, kızıma da geçirdiğim genel vericiliğine / nadide alıcılığına sinir olduğum kan grubumu, karanlıktan korktuğumu, asansöre binerken gerilen yüz ifademi, tüm kedileri annesinin çilekli- şekerli pastası diye sevdiğimi, kavga döğüşlü filmler seyredemediğimi, şehit haberlerinde kahrolduğumu bilen sevdiklerimin anında kanal değiştirdiğini, kadın olarak doğduğum için hem çok küskün hem de çok gururlu olduğumu bilmeyen insanlar beni ben yok olduktan sonra hatırlasalar ne olacak?

Fakat işin kötüsü şu ki, artık tüm bunları bilir gibisiniz.

Büyük ölümsüzlük, sana göz mü kırpıyorum ne J